Stenen Steden: natuursteen is niet alleen van het verleden

27 februari 2017 door Communicatie BK

Natuursteen is niet alleen een klassiek materiaal in historische steden, het heeft ook grote potentie in duurzame toekomstige architectuur. Onderzoeksproject ‘Stenen Steden’ duikt in de geschiedenis van ‘natuursteenstad’ Maastricht en onderzoekt mogelijke innovaties.

In de Limburgse hoofdstad is natuursteen te vinden in elk belangrijk historisch gebouw. “Een entree in je woning zonder natuursteen kón vroeger eenvoudig niet”, vertelt onderzoeker Eireen Schreurs (leerstoel Interiors, Buildings, Cities). “De zorg waarmee destijds met natuursteen werd ontworpen en uitgevoerd geeft deze gebouwen mede hun waarde. Ze blijven lang staan en dat maakt ze duurzaam.” 

Met een ploeg Delftse studenten en een NWO-subsidie (20 duizend euro) onderzoekt Schreurs hoe natuursteen als bouwmateriaal heeft bijdragen aan de versterking van de lokale identiteit. Dat heeft geresulteerd in een serie maquettes van historische Maastrichtse entreepartijen. Niet uit gehakt natuursteen, maar gegoten uit een mengsel van gips en natuursteengruis. Dat materiaal ontvangt het project uit de Kunrader Steengroeve, een Limburgse groeve waar het mergelkrijtgesteente Kunradersteen wordt gewonnen. Sommige modellen zijn in een mal gegoten uit één stuk, andere zijn samengesteld uit blokken. De maquettetentoonstelling opent  binnenkort de deuren in het Bouwkundegebouw en later dit jaar in Maastricht. Ze geeft een beeld van de Limburgse natuursteentradities en de rijke geschiedenis van het materiaal.

In het kader van het onderzoeksproject staat ook een aantal ontwerpworkshops op stapel. Die hebben tot doel de kennis van natuursteengebruik en -bewerking in kaart te brengen. Het onderzoek richt zich ook op de relevantie van de kennis van het materiaal voor onze tijd. Is natuursteengebruik vooral iets voor restauraties? Of kan natuursteen ook waarde toevoegen aan moderne architectuur en de duurzaamheid ervan vergroten? “Wij willen kennis over het materiaal herinterpreteren en operationeel maken voor eigentijdse ontwerpen”, zegt Schreurs. Ambachtelijk hak- en zaagwerk maakt deels plaats voor computergestuurde machines. Maar materiaalkennis is onontbeerlijk voor de bewerking van het complexe materiaal. Schreurs: “Ik denk dat we gaan richting een hybride vorm tussen computergestuurde technieken, ambachtelijkheid en combinaties met andere materialen, zoals beton.”

Bij de zoektocht werkt de faculteit Bouwkunde Delft samen met Bureau Europa (de dependance van het voormalige NAi in Maastricht) en de Kunrader Steengroeve. De steengroeve beperkt zich tegenwoordig voornamelijk tot renovatiewerk, maar ziet ook innovatiekansen voor het lokaal gewonnen materiaal.

Stenen Steden wordt gefinancierd door NWO en Bureau Europa. Samenstelling van de tentoonstellingen gebeurt in samenwerking met natuursteenexpert Wido Quist (RMIT).

Het project wordt dit najaar afgerond.

© 2017 TU Delft

Metamenu