Kernleerstoel Architectonische Compositie

Master ARCHITECTURE AND MODERNITY Public Building

(Prof.ir. M. Riedijk)

Introductie

In de Master Architecture and Modernity wordt het onderdak voor menselijke activiteiten en de daarvoor benodigde architectonische oplossingen onderzocht tegen de achtergrond van het begrip ‘moderniteit’. Moderniteit duidt op het verschijnsel van permanente verandering die het twintigste-eeuwse maatschappelijke en culturele leven heeft overheerst. In dit permanente veranderingsproces lijken nieuwe ontwikkelingen niet langer gebaseerd op het verleden en vormen vaak een breuk met de traditie. Voorbeelden hiervan zijn de sterk toegenomen industrialisatie, automatisering, toegenomen mobiliteit, toenemende massaconsumptie. ‘Moderniteit’ staat voor de gerichtheid op een toekomst die anders zal zijn dan het verleden en het heden. Deze gerichtheid van de cultuur roept een ambiguïteit op, want de veranderingen brengen niet alleen nieuwe perspectieven, ze zorgen ook voor verlies van waardevolle ervaringen, voor ontworteling en vervreemding.

Ook op het domein van de architectuur hebben de voortdurende maatschappelijke technologische en culturele veranderingen hun invloed. Het referentiekader van de architectuur staat hierdoor ter discussie. Vooral de verhouding tussen programma, ruimte, structuur, beeld en betekenis zijn niet langer meer vanzelfsprekend.

Binnen de Master Architecture and Modernity wordt het begrip ‘moderniteit’, de bijbehorende culturele verschijnselen en haar invloed op de architectuur onderzocht en tot thema voor het ontwerpen gemaakt. Het onderzoek richt zich op het architectonisch ontwerpen van gebouwen als technisch en cultureel fenomeen binnen het permanente vernieuwingsproces ‘moderniteit’.

De invloed van het vernieuwingsproces op het architectonisch ontwerp is in grote lijnen in de volgende 6 thema’s te vangen:

1. Snelle en vaak onvoorspelbare wisselingen in programmatische eisen noodzaken tot nieuwe oplossingen voor flexibele ruimte en structuren;
2. Toenemend gebrek aan ruimte en grond vraagt om nieuwe concepten voor dichtheid en privacy;
3. In toenemende mate is er behoefte aan nieuwe identiteit en betekenis van gebouwen die nieuwe architectonische uitdrukkingsmogelijkheden in ruimte en gevelbeeld vereisen;
4. Toenemende vraag naar beter geconditioneerde ruimte in combinatie met duurzaam gebruik van materiaal en energie.
5. Het gebruik en de betekenis die sociale groepen aan de publieke ruimte toekennen vraagt om zowel een herziene definite van openbaarheid alsmede nieuwe architectonische benaderingen mbt de openbare ruimte
6. De invloed die conflicten tussen verschillende groepen hebben op de ontwikkeling van een stad, en de ruimtelijke gevolgen hiervan door het ontstaan van grens-zones, hebben het probleem van identiteit een hernieuwd belang geveven in zowel de stedebouw als de architectuur.

MSc 1 Public Building

Openbaarheid en grenscondities

Dit programma richt zich op de ontwikkeling van concepten, ontwerpmethoden en modellen voor verschillende typen van openbare gebouwen. Dit alles leidt tot het ontwerp voor een groot openbaar gebouw met een complex programma en verschillende functies. Verwante problemen worden gedurende het ontwerpproject bediscussieerd, variërend van de openbare ruimte tot het tektonische detail.

Het onderwerpen van de opgaven rond het onderzoeksthema zijn steeds gekoppeld aan een openbaar gebouw.

Binnen het onderzoeksthema grenscondities worden projecten aangeboden waarbij experimentele ontwerptechnieken centraal staan bij een programmatisch complexe ontwerpopgave.

MSc 3+4

Het onderzoek binnen de MSc Architectuur en Moderniteit is gerelateerd aan het portfolio-onderzoek The architecture Project and it's foundations.

MSc 3 wordt gebruikt voor het benodigde vooronderzoek en het uitwerken van de afstudeeropdracht. In MSc 4 werkt de student aan de individuele afstudeeropdracht.

De MSc Architectuur en Moderniteit- Public Building omvat 2 studio’s, waarbij iedere studio zijn eigen thema ontwikkeld:

• Openbare ruimte
• Grenscondities

Het afstudeerontwerp is onderdeel van het studiowerk en moet dan ook binnen het thema van de studio vallen.

De 20ste eeuwse ontwikkeling van het architectonische debat over de woning wordt onderzocht tegen de achtergrond van veranderende leefpatronen en de ontwikkeling van nieuwe technologieën. In de hedendaagse context worden ontwerpers geconfronteerd met complexe en veranderende behoeften en eisen, terwijl tegelijkertijd opgaven en programmas steeds generieker worden. Nieuwe woonconcepten zullen ontwikkeld moeten worden.

De relatie tussen nieuwe woontypologieën en de veranderende ruimtelijke en programmatische condities van de woonbuurt zijn een belangrijk thema in de architectuur geworden sinds de introductie van de Woningwet van 1901. De dichtheid, diversiteit en complexiteit van het hedendaagse leven in de stad zal worden onderzocht in relatie tot nieuwe vormen van privacy en openbaarheid.

De openbare ruimte is, ten gevolge van veranderingen mbt consumptie, controle en toegankelijkheid, niet langer representatie van het stedelijk collectief. Het gebruik en de betekenis die sociale groepen aan de publieke ruimte toekennen vraagt om zowel een herziene definitie van openbaarheid, alsmede nieuwe architectonische benaderingen mbt openbare ruimte.

De invloed die conflicten tussen verschillende groepen hebben op de ontwikkeling van een stad, en de ruimtelijke gevolgen hiervan door het ontstaan van grens-zones (Belfast, Jerusalem, Nicosia, Beirut, enz.), hebben het probleem van identiteit een hernieuwd belang gegeven in zowel de stedebouw als de architectuur. Het idee dat de bebouwde omgeving de neerslag is van sociale structuren, is niet langer vanzelfsprekend in een samenleving die door vergaande individualisering en fragmentering nog nauwelijks te ordenen lijkt.

Coördinatie: dr.ir. T. Avermaete, dr.ir. S. Komossa